Odszedł Kurier Wolności-Wspomnienie o śp. Janie Mroczkowskim

Jan Mroczkowski (pierwszy z lewej) z ambasadorem Rep. Czeskiej – Jakubem Karfikem (pierwszy z prawej) oraz Julianem Golakiem (w środku).

autor fotografii-Ewa Golak

W godzinach wieczornych w dniu 20. 03. 2021 roku, zmarł Jan Mroczkowski, od 1982 roku był zaangażowany w działalność opozycyjną w strukturach „podziemnej Solidarności”. Ponad 30 razy jako kurier przenosił przez „zieloną granicę” ulotki, książki, prasę podziemną, a także inne zakazane materiały.
Przerzucał nielegalnie przez „zieloną granicę” także radiostację (z Polski do Czechosłowacji).
W odwrotnym kierunku przenosił zakazane publikacje Karty 77. Współorganizował w połowie 1989 roku przerzut przez granicę do Polski, poszukiwanego czeskiego opozycjonisty Standy Devatego, który ukrywał się w jego domu, w specjalnie wykonanej skrytce.

autor fotografii Ewa Golak

Znałem Janka od wielu lat, często telefonował do mnie, spotykaliśmy się przy każdej możliwej okazji. Osobiście składałem wniosek do czeskiej ambasady w Warszawie, aby rząd czeski uhonorował działalność Jana Mroczkowskiego specjalnym wyróżnieniem.

Ambasador Rep. Czeskiej w Warszawie Jakub Karfik odznaczył Jana Mroczkowskiego medalem „Złotej Lipy” przyznanym przez władze Rep. Czeskiej. Uroczystość, którą miałem zaszczyt prowadzić odbyła się w dniu 24. 11. 2016 roku w Urzędzie Wojewódzkim we Wrocławiu. Laudacji, którą przygotowałem, wysłuchał nie tylko śp. Jan Mroczkowski i Jego najbliższa Rodzina, ale także posłowie na Sejm RP, działacze SPCzS, Marszałek Województwa Dolnośląskiego- Cezary Przybylski, Wojewoda Dolnośląski – Paweł Hreniak, konsul Rep. Czeskiej we Wrocławiu- Arkadiusz Ignasiak oraz przedstawiciele MSZ. Wszyscy uczestnicy uroczystości byli zadziwieni nieznaną bliżej działalnością odważnego kuriera Solidarności Polsko- Czechosłowackiej.

Jan Mroczkowski jako gość specjalny uroczystości odsłonięcia tablicy pamięci Solidarności Polsko – Czesko-Słowackiej. Lato 2020 – Wrocław

autor fotografii Ewa Golak

Jego niezwykłą i odważną działalność na pograniczu upamiętnia jedyny w Europie „Szlak Kurierów Solidarności Polsko-Czesko-Słowackiej” w górach ziemi Kłodzkiej. Zdjęcia Jana Mroczkowskiego umieszczone są na każdej tablicy informacyjnej na tym szlaku edukacyjnym, zorganizowanym przez Solidarność Polsko- Czesko- Słowacką w górach, wzdłuż granicy polsko- czeskiej.

Jan Mroczkowski pozostał do końca życia skromnym człowiekiem. Uważam, że jest jedną z najbardziej zasłużonych Osób dla odzyskania wolności i demokracji w Polsce i w Czechach.
Ostatnie nasze spotkanie miało miejsce w dniu 27 sierpnia 2020 roku, podczas uroczystości otwarcia Skweru Solidarności Polsko- Czesko – Słowackiej we Wrocławiu. Janek spotkał się wtedy po raz ostatni z przyjaciółmi z działalności opozycyjnej na pograniczu.

JULIAN GOLAK

Jan Mroczkowski wśród przyjaciół latem 2020 we Wrocławiu.

autor fotografii Ewa Golak

Wykład prof. Mirosława Szumiło – „Czechosłowacja wobec Solidarności 1980-81”

Zapraszamy na znakomity wykład profesora Mirosława Szumiło. Wykład dotyczy działań podjętych przez Czechosłowackie władze wobec zagrożenia jakie widziano ze strony powstałego w Polsce związku zawodowego NSZZ Solidarność.

Wykład został okraszony aktywnością publiczności. Posypały się wspomnienia, powstało kilka nowych pytań, które mogą być inspiracją dla kolejnych badaczy. Zapraszamy.

https://www.youtube.com/watch?v=BNOdfRi5skE

Wydarzenie było zorganizowane przez Instytut Historii Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach.

W czasie wykładu była mowa o różnych źródłach. Podajemy do nich linki:

  1. Monolog śpiewany przez Jana Tadeusza Stanisławskiego na Festiwalu Przeglądu Piosenki Prawdziwej „Zakazane piosenki”. Link  – https://www.youtube.com/watch?v=Kv7yDfI0tQQ 
  2. Artykuł prof. Mirosława Szumiły na temat udziału w planowanej interwencji w Polsce wojsk Czechosłowacji:  http://spczs.eu/wordpress/akcja-karkonosze-1980-czechoslowacja-a-domniemana-inwazja-na-polske/
  3. Książka opowiadająca dzieje stosunków polskiej i czechosłowackiej opozycji. Link do wydawnictwa: https://sklep.zajezdnia.org/produkt/ponad-granicami-historia-solidarnosci-polsko-czechoslowackiej/
  4. Uczestnicy wykładu wspomnieli piosenkę z roku 1981 autorstwa Andrzeja Garczarka. Link do piosenki https://www.youtube.com/watch?v=ju_Tu2ASuDg

Zmarł Jan Lityński-polski patriota, przyjaciel Czechów i Słowaków

Jan Llityński

Odszedł Jan Lityński (ur.1946). Zginął tragicznie, ratując psa przed utonięciem. Dzielny do samego końca. Polak, patriota, który swoją miłość do ojczyzny udowodnił całym życiorysem. Janek był jednym z tych nielicznych Polaków, którzy w najtrudniejszym czasie rzucili wyzwanie nieludzkiemu systemowi komunistycznemu w Polsce i w Czechosłowacji. Był jednym z pierwszych Polaków, jacy nawiązali kontakty z Kartą 77. Uczestniczył w legendarnych już spotkaniach opozycji polskiej i czechosłowackiej na Śnieżce i na Borówkowej Górze. Będzie go bardzo brakowało.

Wszyscy uczestnicy Solidarności Polsko-Czesko-Słowackiej

Spotkanie w czeskiej ambasadzie

Jan Lityński w środku, w okularach z czarną oprawką. Stoi obok Václava Havla.

Fotografia umieszczona dzięki uprzejmości Ambasady Czeskiej Republiki.